Schelpen
Koralen
Mineralen

Mineralen en edelstenen

Mineralen zijn verbindingen en/of mengsels van verschillende elementen in eindeloze variaties.

Edelstenen zijn mineralen die niet veel voorkomen. Er zijn ongeveer 100 mineralen die als edelstenen worden geclassificeerd. Hiervan lenen zich er 10 tot 15 voor het maken van sierraden. De belangrijksten zijn: diamant, saffier, robijn en smaragd.

Mineralen en edelstenen zijn ontstaan onder invloed van vulkanische activiteiten, hoge drukken en hoge temperaturen.




 

Een geode is een gasbel, ontstaan tijdens een eruptie, waarin zich kristallen hebben afgezet. De mantel van de geode is van een ander materiaal dan het gesteente waaruit ze komt.

Een amygdaal heeft geen mantel en moet daarom uit het moedermateriaal (dit is uitvloeiinggesteente) worden gehakt.

Er zijn pas circa 3000 mineralen gedetermineerd.

Er worden ook op synthetische (=kunstmatige) wijze edelstenen vervaardigd. Zo worden synthetische diamanten gemaakt van grafiet bij 3000°C en een druk van 100.000 bar!





Ertsen zijn mineralen met een hoog aandeel van een of meer metalen, die relatief gemakkelijk uit het erts te winnen zijn.

OUDERDOM BEPALEN
De ouderdom van gesteente wordt radiometrisch bepaald door het meten van de radioactiviteit van het gesteente.

Steenkool, aardolie en aardgas zijn de overblijfselen van planten die tussen 280 en 500 miljoen jaren geleden hebben geleefd. Deze vegetatie is samengeperst en heeft zijn energie behouden. Net als nu bestond de vegetatie ook toen uit koolstof “C” en waterstof “H”. Door verschillen in druk en temperatuur zijn de verschillende koolwaterstoffen “CxHy” ontstaan. Als deze koolwaterstoffen met zuurstof in contact worden gebracht komt er warmte vrij die wordt gebruikt om b.v. een motor aan te drijven. Ook worden alle soorten kunststof, zoals plastic en nylon, uit ruwe olie vervaardigd.





Fossielen zijn zichtbare overblijfselen van planten en dieren die ooit in het verleden zijn gestorven. Fossielen kunnen een paar duizend jaar oud zijn, maar ook 60 miljoen of nog meer! Ze zijn ontstaan in zoutmeren of moerassen, door verzinken in slib of door invriezen. Denk maar aan mammoeten.

Het kunnen versteende beenderen zijn, maar ook afdrukken van planten. Vaak bestaat de vorm alleen nog maar en is het gebeente vervangen door mineralen. In musea kom je veelvuldig versteende inktvissen tegen, de z.g. ammonieten. Dit zijn de voorvaderen van de huidige Nautilus inktvissen die in de Indische Oceaan voorkomen.

Barnsteen, ook wel amber genoemd vanwege de kleur, is fossiele hars en kan 60 miljoen jaar of nog ouder zijn. Hars werd en wordt nog geproduceerd door bomen, denk maar aan dennenhars.

Barnsteen ontstaat als de hars wordt opgesloten in b.v. rivierklei. Het materiaal verhard en blijft meestal doorschijnend. Omdat het kennelijk voor veel insecten een lekkernij was zie je vaak gefossileerde insecten in barnsteen. Bekend zijn stenen met duizendpoten, vliegjes, mieren, en dergelijke.



© 2009 by Tony Jochem